به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «سبلان ما»، سمیه شاهی الکران، فعال رسانه‌ای در یادداشتی نوشت: جشن یلدا تنها به مراسم مذهبی یا نجومی خلاصه نمی‌شود؛ بلکه بستری برای تقویت ساختار خانواده و جامعه است و این گردهمایی زیر یک سقف، فارغ از دغدغه‌های روزمره، به افراد فرصت می‌دهد تا انرژی‌های ازدست‌رفته خود را بازیابند؛ این تجمع، تجدید عهد با عزیزان و تقویت پیوندهای عاطفی است که از ارکان سلامت روانی جامعه محسوب می‌شود و اهمیت اصلی یلدا نیز در همین سادگی و عمق معنایی نهفته است به‌عبارت‌دیگر جشن یلدا گرد هم آمدن برای یادآوری این حقیقت است که در برابر تاریکی‌ها هرگز تنها نیستیم.

مهم‌ترین و پایدارترین برکتی که شب یلدا برای حفظ انسجام جامعه ایرانی به ارمغان می‌آورد، بازگشت آگاهانه یا ناخودآگاه به سنت دیرین صله‌رحم است. این سنت ریشه در آموزه‌های دینی و اخلاقی ما دارد و در فرهنگ عامه، با برگزاری جشن‌هایی چون نوروز و یلدا نمود پیدا می‌کند.

 در دنیایی که با سرعت سرسام‌آور زندگی مدرن، توسعه فناوری‌های ارتباطی و فشارهای شغلی، ارتباطات چهره‌به‌چهره رو به کاهش است، یلدا به‌مثابه یک «نقطه توقف اجباری و معنادار» عمل می‌کند. این شب، فرصتی فراهم می‌سازد تا افراد عمداً ارتباطات سطحی دیجیتال را کنار گذاشته و به روابط عمیق انسانی بپردازند. مطالعات جامعه‌شناسی نشان می‌دهد که در جوامعی که سنت‌های خانوادگی قوی حفظ می‌شود، نرخ افسردگی و اضطراب ناشی از انزوا پایین‌تر است. یلدا در این چارچوب، یک مداخله فرهنگی پیشگیرانه برای سلامت روان جامعه است.

شب یلدا بهترین بستر برای انتقال دانش و تجربه از نسل‌های مسن‌تر به نسل‌های جوان‌تر است. پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها در این شب، گنجینه قصه‌ها، اشعار کهن و حکایات تاریخی خود را جاری می‌سازند؛ خواندن شاهنامه، بیان خاطرات گذشته و بازگویی آداب و رسوم، کودکان را با ریشه‌های فرهنگی و هویت ملی‌شان آشنا می‌کند و رسم تفأل به دیوان حافظ، صرفاً یک بازی نیست؛ بلکه نوعی گفتگو با حکمت کهن است.

 در غیاب حواس‌پرتی‌های عصر جدید در یلدا تمرکز اصلی بر مکالمه رودررو قرار می‌گیرد. این گفتگوها ابزارهایی هستند که پیوندهای عاطفی را مستحکم می‌سازند و حس تعلق به جمع را تقویت می‌کنند. صله‌رحم در این چارچوب، صرفاً یک دیدار خشک و خالی نیست؛ بلکه تبادل انرژی، عشق، حمایت متقابل و ایجاد شبکه‌ای از امنیت عاطفی است که جامعه را در برابر آسیب‌های روحی بیمه می‌کند.

متأسفانه، همانند بسیاری از آیین‌های بزرگ جهانی که در دوران مدرن با موج مصرف‌گرایی مواجه شدند، یلدا نیز از آسیب‌های تبدیل‌شدن به یک رویداد مادی در امان نمانده است. تمرکز بیش از حد بر ظاهر و هزینه، می‌تواند بُعد اصیل جشن را به خطر اندازد. در سال‌های اخیر، شاهد تغییر الگوی مصرف در شب یلدا از «کیفیت گردهمایی» به «کمیت تزئینات» هستیم و سفره‌های یلدا گاهی از بازتاب سادگی و سنت، به میدان رقابتی برای نمایش ثروت و توان اقتصادی تبدیل شده‌اند. این رقابت غیرمستقیم، دو آسیب جدی به همراه دارد.

نخست، فشار اقتصادی است که هزینه‌های سرسام‌آور برای خرید میوه‌های لوکس و غیرفصلی، دکوراسیون‌های پر زرق و برق، و پذیرایی‌هایی که فراتر از نیاز و صرفاً برای دیده‌شدن است، فشار مالی زیادی بر خانواده‌ها وارد می‌کند و لذت اصلی جشن را کاهش می‌دهد. دوم، معنازدایی از مراسم است. هنگامی که ذهن افراد به‌جای تمرکز بر عمق گفتگو، گوش سپردن به قصه‌ها و لذت‌بردن از حضور یکدیگر، مشغول نگرانی از نحوه چیدمان میز یا هزینه‌های اضافی است، هدف اصلی جشن یعنی صله‌رحم و ایجاد خاطره مشترک عاطفی از بین می‌رود. این وضعیت، یلدا را از «آئین اصالت» به «آئین نمایش» تبدیل می‌کند. مصرف‌گرایی با ورود نمادهایی که هیچ ارتباطی با سنت ندارند، به معنازدایی شب یلدا دامن می‌زند.

برای احیای روح راستین یلدا، بازگشتی آگاهانه و عمیق به ارزش‌های بنیادین ضروری است. یلدای واقعی با چند انار و چند عدد میوه زمستانی کنار هم نشستن در آرامش، و توجه کامل و بی‌واسطه به یکدیگر تعریف می‌شود.

تجملات، اگرچه ممکن است جذابیت ظاهری داشته باشند، اما ماندگاری ندارند و می‌توانند موجب دلسردی شوند. در مقابل، صله‌رحم و سرمایه‌گذاری بر روی کیفیت زمان گذرانده شده با عزیزان، یک سرمایه‌گذاری بلندمدت بر روی سلامت روانی، استحکام خانواده و انتقال هویت فرهنگی به نسل‌های آینده است. این سرمایه‌گذاری هرگز کاهش ارزش پیدا نمی‌کند.

جشن یلدا فرصتی طلایی است تا جامعه ایرانی، در طولانی‌ترین شب سال، ماهیت واقعی دارایی‌های خود را به خود یادآوری کند. مهم‌ترین دارایی ما در این دنیای پرشتاب، نه ثروت مادی، بلکه روابط انسانی پایدار، پیوندهای خانوادگی و میراث‌فرهنگی مشترک است. یلدای ایرانی، بیش از هر چیز، جشن مقاومت است؛ مقاومت در برابر تاریکی شب، مقاومت در برابر تنهایی و مقاومت در برابر وسوسه مادی‌گرایی. با حفظ سادگی و تمرکز بر گردهمایی، این آئین کهن را به میراثی اصیل برای نسل‌های آینده تبدیل خواهیم کرد.