- گروه: سیاسی
- کد خبر: 73421
- بازدید: 1,167
- 1404/09/14 - 06:30:00
استاد دانشگاههای پیام نور:
ایران بازیگر تعیینکننده در نظم آینده اوراسیا است
استاد دانشگاههای پیام نور گفت: هیچ معماریِ امنیتی پایدار و جامع در اوراسیا بدون در نظر گرفتن نقش و منافع ایران نمیتواند طراحی یا اجرا شود و ایران بهطور فزایندهای خود را بهعنوان محور امنیتی اوراسیا تعریف میکند.
شهرام محمدی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «سبلان ما»، اظهار داشت: ایران نه یک بازیگر حاشیهای، بلکه یک هسته مرکزی و اجتنابناپذیر در معماری امنیتی اوراسیا است. موقعیت جغرافیایی آن بهعنوان گذرگاه، عضویت در نهادهایی مانند سازمان همکاری شانگهای و توانایی اثرگذاری بر ثبات یا بیثباتی منطقه، این جایگاه را به آن داده است.
بدون ایران، معماری امنیتی اوراسیا ناممکن است
وی افزود: آینده نقش ایران در اوراسیا به عوامل داخلی (ثبات سیاسی - اقتصادی )و خارجی (تحول در روابط با غرب و همکاری با قدرتهای اوراسیایی) بستگی دارد. اما به وضوح، هیچ معماریِ امنیتی پایدار و جامع در اوراسیا بدون در نظر گرفتن نقش و منافع ایران نمیتواند طراحی یا اجرا شود. ایران به طور فزایندهای خود را بهعنوان محور امنیتی اوراسیا تعریف میکند که میتواند میان شرق و غرب، شمال و جنوب این قاره پل ایجاد کند.
استاد علوم سیاسی دانشگاههای پیام نور تصریح کرد: دیپلماسی ضدتروریسم و رزمایشهای مشترک سازمان شانگهای با ایجاد زبان مشترک، اعتماد عملیاتی و سازوکارهای هماهنگ، زیرساخت ضروری برای همکاریهای مؤثر منطقهای و بینالمللی در برابر تهدیدات امنیتی مشترک را ایجاد میکنند.
وی خاطرنشان کرد: اوراسیا در حال تبدیل شدن به کریدور رشد جدید جهانی است. مسیر آینده همکاری، نیازمند چندجانبهگرایی عملگرا، تأکید بر منافع مشترک توسعهای و ایجاد نهادهای فراگیر منطقهای است. این مدل میتواند نهتنها برای دولتهای منطقه، بلکه برای شرکای دورتر نظیر اتحادیه اروپا و آسهآن، نیز الهامبخش باشد. موفقیت نهایی به توانایی در تبدیل تنوع فرهنگی و اقتصادی اوراسیا به یک دارایی جمعی بستگی دارد.
محمدی گفت: آینده نظم منطقهای در حال گذار از یک ساختار هژمونیک به سمت یک سیستم چندقطبی پیچیده است موفقیت ایران در تعریف جایگاه آینده خود، به توانایی در ترکیب هوشمندانه امنیت، توسعه و دیپلماسی بستگی خواهد داشت. الگوی مطلوب برای منطقه، نظمی چندلایه، مشارکتی و مبتنی بر منافع متقابل است که در آن ایران میتواند نقش سازندهای در ثبات و توسعه منطقه ایفا کند.
همکاری نظامی ایران با شانگهای موجب رشد مبادلات اقتصادی میشود
وی تأکید کرد: همکاری نظامی ایران با اعضای شانگهای، در کنار جنبههای امنیتی، به عنوان تسهیلکننده ثبات و اعتماد لازم برای رشد مبادلات اقتصادی عمل میکند. این همکاریها با ایجاد محیطی امنتر برای کریدورهای تجاری، مقابله با تهدیدات مشترک و تقویت پیوندهای استراتژیک، به رشد پایدار اقتصادی و افزایش رونق تجاری در منطقه کمک میکند. در عین حال، این مشارکتها باید در چارچوب منافع ملی و احترام به حاکمیت کشورها و قوانین بینالمللی صورت پذیرد.
این تحلیلگر مسائل سیاسی ادامه داد: آینده نظم منطقهای در گرو تعادل بین رقابت و همکاری بازیگران اصلی است. ایران با بهرهگیری از مزیتهای ذاتی خود میتواند در شکلدهی به نظم چندقطبی مشارکت کند، مشروط بر آنکه بتواند چالشهای داخلی و خارجی را مدیریت نماید. موفقیت در این مسیر نیازمند دیپلماسی فعال، انعطافپذیری راهبردی و اولویتدهی به توسعه اقتصادی پایدار است.
وی با بیان اینکه سازمان همکاریهای شانگهای با تلفیق دیپلماسی امنیتی و توسعه اقتصادی، توانسته است نقش یک «سازمان چندوجهی» را ایفا کند، بیان داشت: این مهم نهتنها ثبات منطقهای را تقویت میکند، بلکه بسترهای همکاری اقتصادی بلندمدت را نیز فراهم میسازد. این سازمان با تأکید بر «روح شانگهای» (اعتماد متقابل، منافع متقابل و مشورتپذیری)، الگوی جدیدی از همکاریهای بینالدولی را ارائه داده است که میتواند بهعنوان مدلی برای نظمبخشی در مناطق دیگر جهان نیز مورد توجه قرار گیرد، با این حال، موفقیت نهایی آن به توانایی اعضا در مدیریت تنشهای داخلی و پاسخگویی به چالشهای ژئوپلیتیکی جهانی بستگی دارد.
احیای جاده ابریشم موتور محرکه رشد اقتصادی ایران میشود
محمدی خاطرنشان کرد: احیای مسیر تاریخی جاده ابریشم در قالب کریدورهای چندوجهی مدرن، میتواند موتور محرکه رشد اقتصادی ایران شود و همزمان نقش تاریخی ایران به عنوان پل ارتباطی تمدنها را احیا کند. موفقیت در این مسیر نیازمند رویکردی یکپارچه بین توسعه زیرساخت، دیپلماسی فعال، بهبود فضای کسبوکار و سرمایهگذاری در سرمایه انسانی است. در صورت تحقق، ایران میتواند به یکی از نقاط حیاتی اقتصاد جهانی در قرن بیستویکم تبدیل شود.
پیمان شانگهای رویکردی جامع در مبارزه با تروریسم دارد
وی تصریح کرد: پیمان شانگهای با تکیه بر تعاملات امنیتی-نظامی، موفق به ایجاد چارچوبی برای همکاری راهبردی مبتنی بر منافع مشترک ضدتروریستی و نظم چندقطبی شده است، اما اثربخشی بلندمدت آن به مدیریت رقابتهای درونی و تحولات منطقهای بستگی خواهد داشت.
استاد علوم سیاسی دانشگاههای پیام نور اذعان داشت: سازمان همکاری شانگهای با اتخاذ رویکردی جامع در مبارزه با تروریسم، نقشی محوری در تثبیت امنیت منطقه ای ایفا میکند. این سازمان با درک ضرورت مقابله با تروریسم، جداییطلبی و افراط گرایی، سازوکارهای هماهنگ و مؤثری را ایجاد کرده است.
وی یادآورشد: اقدامات سازمان شانگهای نظیر ایجاد نهادهای تخصصی مانند «ساختار منطقهای مبارزه با تروریسم» در تاشکند که به عنوان مرکزی برای هماهنگی عملیاتی، تبادل اطلاعات و تحلیل تهدیدات عمل میکند، انجام تمرینات نظامی و امنیتی مشترک منظم (مانند سری مانورهای «ماموریت صلح») برای افزایش توانایی عملیاتی مشترک در مقابله با تهدیدات تروریستی، تصویب کنوانسیونها و موافقتنامههای مهمی مانند «کنوانسیون مبارزه با تروریسم، جداییطلبی و افراطگرایی» و «کنوانسیون مبارزه با تروریسم» چارچوب حقوقی مشترکی برای اعضا ایجاد میکند و تأکید بر رویکردی چندبعدی که علاوه بر اقدامات امنیتی، بر مقابله با ایدئولوژی افراطی، تبادل تجربیات در زمینه بازپروری و پیشگیری نیز تمرکز دارد.
این استاد دانشگاههای پیام نور تصریح کرد: اقدامات سازمان شانگهای نشان میدهد که سازمان همکاری شانگهای، مبارزه با تروریسم را نهتنها به عنوان یک ضرورت امنیتی، بلکه به عنوان شرطی اساسی برای تحقق اهداف گستردهتر خود در زمینه توسعه پایدار و همکاریهای اقتصادی-فرهنگی در فضای اوراسیا میبیند که این رویکرد یکپارچه، همکاری مؤثر بین اعضا را تقویت کرده و به عامل مهمی در حفظ ثبات منطقه تبدیل شده است.
دیدگاهها