سبلان‌ما گزارش می‌دهد؛

جراحی اجتماعی تکدی‌گری در اردبیل

فصل رونق کسب‌ و کار این گروه خاص تمام نمی‌شود، هرچند در پاییز و زمستان کمتر، اما در تابستان و فصل گردشگری پدیده تکدی‌گری در اردبیل به شکلی نگران‌کننده تشدید می‌شود که حل این معضل مستلزم دو اقدام هم‌زمان است.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «سبلان ما»، در عصر یک روز پاییزی، درست یک روز مانده به برگزاری بزرگ‌ترین همایش بین‌المللی سرمایه‌گذاری اقتصادی، هنگامی که تمام شهر خود را برای استقبال از خبرهای خوش رونق گردشگری آماده می‌کرد، در مسیر شلوغ خیابان شریعتی تا چهارراه امام، مردی عصا به دست با قسم و آیه از رهگذران کمک می‌خواست: «جان دایی، کمک کن، لنگ پول بیمارستانم…» عابرانی با دل‌های مهربان دست در جیب می‌کردند تا یاری دهند؛ اما چند قدم که دور شدم، چهره‌اش برایم آشنا آمد. همان مرد، همان لحن، همان کلمات، تنها چند روز پیش دقیقاً همین‌جا دیده بودمش.
 
 چندان فاصله نگرفته بودم که بانویی چادری، با صورتی پوشیده و لحنی ملتمسانه، هم‌قدم من شد: «خانم‌جان، تو را به جان مادرت کمک کن… نان‌آور خانه‌ام و پول گوشت ندارم.» ؛ ناگزیر جورابی را که اصرار داشت بخرم، برداشتم اما این تنها آغاز بود.
 
 در مقابل مدرسه، پیرزنی با چند قدم فاصله از صندوق صدقه نشسته بود؛ زنی که وقتی اسکناس پنج هزار تومانی را در پلاستیکش انداختم، با دیدن خرده پول هزار و پانصد تومانی رهگذر بعدی به خشم آمد: «مرا مسخره کرده‌ای؟»؛ گفتگویی تلخ شکل گرفت عابر بیچاره گفت آن پول خرد برای کرایه اتوبوسش بوده و قصد داشته آن را برای کسی نیازمندتر به صندوق صدقه بیندازد. متکدی خشمگین‌تر شد، پول را پس داد، و دخترک اشک‌ریزان آن را به صندوق انداخت. من ماندم تا پایان ماجرا را ببینم: زن متکدی، پس از خلوت‌شدن مسیر، پلاستیک را خالی کرد و غرغرکنان رفت. 

دخترکِ بغض‌کرده، تمام پول کرایه‌اش را بخشیده بود و من مانده بودم با این پرسش که چرا شاهد این نمایش تلخ بودم و چرا فصل رونق کسب‌وکار این گروه خاص تمام نمی‌شود؟

با وجود تلاش‌ها برای جمع‌آوری متکدیان توسط شهرداری و تحویل آن‌ها به مراجع ذی‌ربط، همچنان شاهد حضورشان در سطح شهر اردبیل هستیم و این روایت، تنها تکه‌ای از پازل بزرگ‌تر اجتماعی است که نشان می‌دهد تکدی‌گری نه صرفاً یک پدیده فصلی، بلکه زخمی مزمن بر پیکر شهر است؛ زخمی که اگر به‌موقع درمان نشود، عمق بیشتری می‌یابد.

 شواهد گویای این است که تکدی‌گری در اردبیل شبکه‌ای از افراد نیازمند واقعی و  افرادی است که از استان‌های دیگر به این شهر می‌آیند و با آغاز فصل سرما شاید شمار آن‌ها کاهش یابد، اما ریشه مشکل همچنان باقی می‌ماند. به‌ویژه در فصل گردشگری، این معضل به‌صورت نگران‌کننده‌ای تشدید می‌شود.

 

همکاری چند نهادی برای درمان زخم اجتماعی

 در جلسه‌ای مشترک برای ساماندهی معتادان متجاهر و کودکان کار، مقرر شد پس از جمع‌آوری متکدیان، دانشگاه علوم پزشکی غربالگری سلامت آن‌ها را انجام دهد و سپس سایر دستگاه‌های اجرایی وارد عمل شوند تا روند توانمندسازی و ساماندهی تکمیل شود.
 معاونت پیشگیری از وقوع جرم دادگستری اردبیل: اجرای طرح جمع‌آوری متکدیان
 
 جوانمرد، معاون پیشگیری از وقوع جرم دادگستری اردبیل، درباره ساماندهی متکدیان گفت: قرار شد طرحی با عنوان جمع‌آوری متکدیان اجرا شود و وظایف دستگاه‌ها مشخص گردید. با اجرای این طرح، شهرداری متکدیان را جمع‌آوری و به مراجع مربوطه جهت اقدامات قانونی و قضایی تحویل خواهد داد.
 
 وی افزود: این طرح به‌طور قطع در کاهش آسیب‌های اجتماعی شهرستان مؤثر است. هرچند تعداد متکدیان خیابانی در اردبیل حدود ۳۰ نفر است، اما برای جلوگیری از افزایش آن باید اقدامات به‌موقع انجام شود. البته موفقیت این طرح نیازمند همکاری شهروندان است.
 

راه‌اندازی گرمخانه نوین برای شهری بدون گدا

 محمود صفری، شهردار اردبیل، در گفتگو با خبرنگار «سبلان ما» اظهار کرد: شهرداری در راستای کاهش آسیب‌های اجتماعی و ارتقای زیبایی بصری شهر، با راه‌اندازی مرکز سلامت مهر به‌عنوان گرمخانه نوین گامی مهم در ساماندهی افراد بی‌خانمان، کودکان کار و متکدیان برداشته است.
 
 وی توضیح داد: این برنامه، جمع‌آوری مداوم افراد کارتن‌خواب و متجاهر از خیابان‌ها را شامل می‌شود و هدف نهایی آن رسیدن به اردبیلی «عاری از گدا» است.
 
 شهردار اردبیل تأکید کرد: موفقیت کامل این طرح منوط به مشارکت شهروندان است. مردم باید از دادن کمک نقدی مستقیم به متکدیان خودداری کنند تا آنها عادت به این کار نکنند و مسئولیت نگهداری و توانمندسازی این افراد بتوانند به وظایفشان عمل کنند.
 
 صفری افزود: گاهی خانم‌هایی با ارابه در سطح شهر دیده می‌شوند؛ از مردم می‌خواهیم به هیچ وجه به آن‌ها کمک نکنند تا بتوانیم وظایفمان را درست انجام دهیم.
 

نگاه شهروندان به متکدیان؛ فاصله میان احساس و واقعیت

 
 کیومرث اونچی، یکی از شهروندان اردبیلی، در گفتگو با خبرنگار سبلان ما بیان کرد: مردم اردبیل، با الهام از آموزه‌های دینی و ائمه، احساس می‌کنند نباید گدایان را دست خالی برگردانند. اما باید واقع‌بین بود؛ ائمه معصوم بودند و می‌توانستند نیازمند واقعی را تشخیص دهند، در حالی که امروز بسیاری از متکدیان حرفه‌ای با تحریک احساسات مردم درآمد کسب می‌کنند.
 
 شهروند دیگری نیز یادآور شد: خانمی را می‌شناسم که به دلیل تکدی‌گری، کارتن‌خوابی و زباله‌گردی توسط گشت واحد ساماندهی شهرداری تذکر گرفته و حتی برای انتقال به بهزیستی اقدام شد، اما به دلیل داشتن منزل شخصی و عدم همکاری، دوباره به خیابان برگشت و چند بار به خانواده‌اش تحویل داده شد، ولی باز هم مشغول تکدی‌گری شد.

در اجرای بند ۵ ماده ۵۵ قانون شهرداری‌ها مبنی بر جمع‌آوری و ساماندهی متکدیان، کودکان کار و معتادان متجاهر، گشت‌های شهری واحد ساماندهی شهرداری اردبیل اقدام به شناسایی این افراد کرده و مشخصات آنان در سامانه وزارت کشور ثبت می‌شود. سپس افراد به مراکز معین بهزیستی یا کمپ‌های ترک اعتیاد تحویل داده می‌شوند.

 
 به همین منظور، ساختمان گرمخانه مخصوص متکدیان و بی‌خانمان‌ها با عنوان «پایگاه سلامت اجتماعی مهر» در محله گلمغان، کنار پارک گلستان و درمانگاه نصر راه‌اندازی شده است؛ اما طبق آمار رسمی، هنوز حدود ۳۰ متکدی در سطح شهر اردبیل وجود دارد.

 

 جراحی اجتماعی؛ شرط رسیدن به اردبیل عاری از گدا

 
 رفع معضل تکدی‌گری نیازمند یک جراحی اجتماعی است؛ از یک سو، برخورد قاطع قانونی و اداری با متکدیان سازمان‌یافته و فصلی و از سوی دیگر، تغییر رفتار عاطفی و مسئولانه مردم در قبال این پدیده. اگر هر دو طرف معادله عرضه و تقاضا هم‌زمان مدیریت نشود، هر تلاشی صرفاً پاک‌کردن صورت مسئله خواهد بود.
 
 اردبیل، با همه پتانسیل‌های اقتصادی و فرهنگی‌اش، سزاوار شهری پاک، زیبا، عاری از پدیده‌های ناهنجاری مانند گدایی و تکدی‌گری در گوشه و کنار شهر است شهری که در آن مهر به‌جای تحریک احساسات، با نظم و قانون همراه باشد.

انتهای خبر/ ش