سبلان‌ما گزارش می‌دهد؛

شهرک صنعتی؛ حلقه مفقوده در توسعه انگوت

ایجاد شهرک صنعتی در مساحت ۲۵ هکتار اولویت استراتژیک شهرستان انگوت است؛ این شهرک نه‌تنها محل تجمیع و ساماندهی فعالیت‌های پراکنده خواهد بود بلکه امکان توسعه کارگاه و افزایش اشتغال‌زایی بیشتر را فراهم خواهد آورد.

به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «سبلان ما»، شهرستان انگوت که در ۱۶ آذرماه ۱۳۹۹ باهدف توزیع عادلانه‌تر امکانات و تمرکززدایی از شهرستان گرمی به استقلال مدیریتی دست‌یافت، امروز در نقطه عطفی از تاریخ توسعه خود قرار دارد. این شهرستان که در ۱۱۰ کیلومتری شمال اردبیل واقع شده، با داشتن جمعیتی حدود ۲۰ هزار و ۴۲۸ نفر (بر اساس سرشماری ۱۳۹۵)، یکی از مناطق مهم کشور در حوزه کشاورزی دیم محسوب می‌شود. دارابودن بیش از ۸۰ هزار هکتار اراضی دیم، فرصت‌های گسترده‌ای برای کشت گندم، جو، عدس و سایر بذور فراهم می‌آورد و باغات انار آن نیز شهرت خاصی دارد.

با وجود این پتانسیل‌های خدادادی، شهرستان انگوت با چالش‌های جدی دست‌وپنجه نرم می‌کند. یکی از مهم‌ترین این چالش‌ها، مهاجرت و تخلیه سکنه از روستاها است؛ تا جایی که نماینده مجلس در اسفندماه ۱۴۰۳ از خالی‌شدن ۳۰ روستا طی سال‌های اخیر به دلیل کمبود امکانات زیرساختی حیات، به‌ویژه آب آشامیدنی، خبر داد. در چنین بستر جمعیتی و اقتصادی، توسعه صنایع خرد و کوچک باتکیه‌بر توان بومی، نه صرفاً یک راهکار اقتصادی، بلکه یک ضرورت اجتماعی برای تثبیت جمعیت و جلوگیری از زوال بافت روستایی است. این صنایع می‌توانند با سرمایه‌گذاری‌های محدود، به‌صورت ضربتی نقش مؤثری در اشتغال‌زایی و رونق اقتصادی ایفا کنند. بااین‌حال، نبود زیرساخت‌های حیاتی، به‌خصوص شهرک صنعتی متمرکز، به سدی بزرگ در برابر شکوفایی این پتانسیل‌ها تبدیل شده است.

پویایی صنایع کوچک انگوت اثبات ظرفیت تولید

بررسی وضعیت موجود در شهرستان انگوت نشان می‌دهد که علی‌رغم محدودیت‌های مالی، هسته‌هایی از تولید و کارآفرینی شکل‌گرفته است که عملکرد آن‌ها می‌تواند الگویی برای توسعه باشد.

بر اساس اظهارات رسمی، شهرستان انگوت دارای ۱۲ واحد تولیدی صنعتی است که ظرفیت اسمی اشتغال‌زایی آن‌ها ۲۰۰ نفر بوده است. اما واقعیت میدانی تلخ‌تر است؛ کیانی رئیس اداره صمت انگوت در گفتگو با خبرنگار «سبلان ما» دراین‌رابطه اظهار داشت: تنها به دلیل کمبود سرمایه در گردش و مشکلات مالی، در حال حاضر تنها حدود ۳۰ نفر در این واحدها مشغول به کار هستند.

وی افزود: شهرستان انگوت دارای ۱۲ واحد تولیدی صنعتی دارد و در طرح توجیهی برای ۲۰۰ نفر اشتغال در نظر گرفته شده اما به‌خاطر عدم سرمایه در گردش و مشکل مالی حدوداً ۳۰ نفر مشغول به کار هستند.

 این اختلاف فاحش میان ظرفیت اسمی و اشتغال واقعی صنایع در شهرستان انگوت بزرگ‌ترین زنگ خطر اقتصادی شهرستان است، بااین‌حال اما در بخش کارگاه‌های کوچک و متوسط، شاهد انعطاف‌پذیری و روحیه کارآفرینی بالایی هستیم.

شواهد و قراین حاکی از آن است که حوزه‌هایی مانند بسته‌بندی محصولات کشاورزی و صنایع تبدیلی در شهرستان انگوت با استقبال خوبی مواجه شده‌اند. به‌عنوان‌مثال، یک بانوی تولیدکننده که با سرمایه‌ای اندک موفق به تهیه دو دستگاه حیاتی میوه خشک‌کنی و جوجه‌کشی شده است. به خبرنگار «سبلان ما»، گفت: این واحد نه‌تنها نیاز محلی را تأمین کرده، بلکه محصولات خود را به سایر استان‌ها نیز صادر می‌کنیم که این موفقیت نشان می‌دهد که صنایع تبدیلی کشاورزی با دانش بومی می‌تواند ارزش افزوده بالایی ایجاد کند.

وی اذعان داشت: سرمایه‌گذاری در صنایع سبک و مصرفی نیز در شهرستان انگوت نیز نتایج قابل‌توجهی داشته‌اند. به‌گونه‌ای که یک تولیدکننده راه‌اندازی یک کارگاه دستمال‌کاغذی با سرمایه‌ای بالغ بر ۳ میلیارد تومان، توانسته است به طور مستقیم برای ۶ نفر اشتغال‌زایی داشته باشد و یا کارگاه‌های جوراب‌بافی که با دو نفر پرسنل فعالیت خود را آغاز کرده‌اند، نمونه‌هایی از کسب‌وکارهای پایدار در مقیاس بسیار کوچک هستند.

این کارآفرین انگوتی ادامه داد: نمونه‌های عینی تأکید می‌کنند که پتانسیل کارآفرینی در این شهرستان وجود دارد و مشکل اصلی تسهیلات سرمایه در گردش و زیرساخت‌های جانبی برای گسترش و مقیاس‌پذیری این فعالیت‌ها است.

پسر جوانی که کارگاه جوراب‌بافی در روستای زادگاهش راه‌اندازی کرده به خبرنگار «سبلان ما»، گفت: همان‌طور که دیگر تولیدکنندگان تأکید دارند، اصلی‌ترین مانع توسعه، «نبود شهرک صنعتی» است؛ این عدم تمرکز منجر به پراکندگی صنایع، افزایش هزینه‌های لجستیکی و اداری، و از همه مهم‌تر، ناتوانی در دسترسی به زیرساخت‌های مشترک مانند شبکه برق پایدار و شبکه آب صنعتی شود.

وی بر این باور است که اگر شهرک صنعتی در شهرستان انگوت دایر شود، می‌تواند تأثیر مستقیمی در  افزایش بازدهی آنها داشته باشد.

این تولیدکننده جوراب مردانه ادامه داد: اگر شهرک صنعتی در شهرستان انگوت نباشد، صنایع کوچک و متوسط فعلی قادر به خروج از رکود فعلی و دستیابی به ظرفیت اسمی خود نخواهند بود.

ایجاد یک شهرک صنعتی در انگوت با مساحت ۲۵ هکتار

 حاجی‌پور فرماندار شهرستان انگوت در گفتگو با خبرنگار  «سبلان ما»، در تشریح وضعیت روند ایجاد زیرساخت شهرک صنعتی در این شهرستان نوید تخصیص مساحت ۲۵ هکتار زمین برای شهرک صنعتی را داد.

 وی افزود: در نظر داریم با محوریت ایجاد یک شهرک صنعتی در مساحت ۲۵ هکتار، مسیر توسعه پایدار انگوت را هموار سازیم که در این راستا، برنامه‌ریزی دقیقی برای تأمین زیرساخت‌های حیاتی به‌ویژه انرژی، صورت پذیرفته است.

فرماندار شهرستان انگوت تصریح کرد: به طور مشخص، ۹ هکتار از این اراضی به احداث یک نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۶ مگاوات اختصاص خواهد یافت. علاوه بر این، جهت تأمین انرژی مکمل و پایدار برای تعاونی‌های منطقه، ۲۰۰۰ مترمربع نیز برای احداث نیروگاه تولید هم‌زمان برق و حرارت (CHP) ویژه تعاونی دهیاران در نظر گرفته شده است.

وی اضافه کرد: هدف راهبُردی ما از این زیرساخت‌ها، فراهم‌آوردن بستر لازم برای استقرار و فعالیت سایر واحدهای تولیدی کلیدی از جمله کارخانه‌ها، افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی، واحدهای فراوری دامپروری، کارگاه‌های تولید لبنیات و همچنین مجتمع‌های گلخانه‌ای است.

حاجی‌پور یادآور شد: تمامی این تلاش‌ها که تحقق کامل آن‌ها منوط به ایجاد شهرک صنعتی و تأمین زیرساخت‌های لازم است، باهدف اصلی مهار بیکاری، افزایش تولید و پیشبرد توسعه همه‌جانبه شهرستان انگوت برنامه‌ریزی شده‌اند.

همچنین کارشناسان اقتصادی نیز بر این باورند که اولویت‌بندی استفاده از اراضی تخصیص‌یافته به شهرک صنعتی انگوت نشان‌دهنده یک برنامه‌ریزی جامع در حوزه انرژی است که می‌تواند ضامن پایداری صنایع آینده باشد؛ اختصاص ۹ هکتار به نیروگاه خورشیدی ۶ مگاواتی و ۲۰۰۰ مترمربع به نیروگاه CHP، نشان‌دهنده درک اهمیت «تأمین برق» به‌عنوان مهم‌ترین نهاده اولیه در فرایندهای صنعتی است و هدف‌گذاری برای تأمین برق کارخانه‌ها، ارزش افزوده کشاورزی، صنایع لبنی، دامپروری و گلخانه‌ها در کنار شهرک، یک رویکرد هوشمندانه برای ایجاد خوشه‌های صنعتی مرتبط با ظرفیت‌های اصلی منطقه است.

ضرورت توجه فرابخشی برای تثبیت جمعیت در انگوت

خالی‌شدن ۳۰ روستا، پیامدی مستقیم از فقدان فرصت‌های اقتصادی پایدار و امکانات رفاهی است. اگر صنایع خرد و کوچک بتوانند از طریق شهرک صنعتی به بلوغ برسند و به طور متوسط برای هر واحد، بیش از ۳۰ درصد ظرفیت اشتغال‌زایی خود را فعال سازند، این امر می‌تواند درآمد خانوارها را افزایش داده و نیاز به مهاجرت به شهرهای بزرگ را کاهش دهد. 

سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های مکمل مانند احداث شهرک گلخانه‌ای و بهسازی جاده‌های بین مزارع، همگی از فرایندهایی هستند که در صورت تحقق، مواد اولیه ارزان‌تر و پایدارتری را در اختیار صنایع تبدیلی قرار می‌دهند و زنجیره ارزش را در شهرستان انگوت تقویت می‌کنند؛ در واقع توسعه صنعتی، حلقه مفقوده‌ای است که می‌تواند موفقیت پروژه‌های عمرانی را تضمین کند.

شهرک صنعتی؛ سرمایه‌گذاری در آینده شهرستان انگوت

شهرستان انگوت مملو از پتانسیل‌های نهفته در حوزه کشاورزی و نیروی کار جوان و مستعد است. صنایع کوچک فعلی باوجود موانع جدی مالی و ساختاری، نشان داده‌اند که با اندک سرمایه‌ای می‌توانند به سوددهی و اشتغال‌زایی مؤثر دست یابند. بااین‌حال، تداوم این روند با شرایط فعلی سخت خواهد بود که در این شرایط ایجاد شهرک صنعتی در مساحت ۲۵ هکتار، اولویت راهبُردی شهرستان انگوت است.

 این شهرک نه‌تنها محل تجمیع و ساماندهی فعالیت‌های پراکنده خواهد بود، بلکه با اتکا به زیرساخت‌های انرژی پیش‌بینی شده (نیروگاه خورشیدی و CHP)، محیطی امن و پایدار برای سرمایه‌گذاری‌های جدید در حوزه‌های ارزش افزوده کشاورزی، لبنیات و دامپروری فراهم می‌آورد و تسریع در تخصیص اعتبارات لازم برای تکمیل زیرساخت‌های فیزیکی و تأمین سرمایه در گردش برای واحدهای قدیمی، زمینه را برای شکوفایی ظرفیت‌های اقتصادی انگوت فراهم می‌آورند که تحقق این هدف، نه‌تنها رونق تولید را به دنبال خواهد داشت، بلکه مهم‌تر از آن، کلید اصلی مهار پدیده مهاجرت و تضمین آبادانی بلندمدت این شهرستان مرزی خواهد بود.