عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد واحد پارس‌آباد:

عزم ارتقای فناوری ایران جدی است

عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد واحد پارس‌آباد گفت: پرتاب ماهواره ایرانی پیام روشنی به جامعه جهانی مخابره می‌کند، اینکه با وجود تحریم‌ها و فشارهای بین‌المللی عزم ایران برای ارتقا توان فنّاورانه خود جدی است.

حکمت محمدزاده در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «سبلان ما»، در تحلیل پرتاب هم‌زمان سه ماهواره توسط متخصصان جوان ایرانی گفت: این اقدام نشانه‌ای روشن از افزایش توان فضایی کشور و بلوغ فناوری‌های بومی در حوزه ساخت و بهره‌برداری ماهواره‌ای است و پیام روشنی به جامعه جهانی مخابره می‌کند؛ مبنی بر اینکه ایران عزم جدی برای توسعه فناوری‌های پیچیده فضایی دارد و می‌کوشد علی‌رغم تحریم‌ها و فشارهای بین‌المللی، توان تکنولوژیک خود را ارتقا دهد.

وی با اشاره به نقش جوانان متخصص ایرانی در این پروژه گفت: میانگین سنی حدود ۲۶ سال اعضای تیم‌های فنی نشان‌دهنده توان بالای نسل جوان کشور در دستیابی به فناوری‌های پیچیده فضایی است. طراحی و ساخت این ماهواره‌ها توسط جوانان دانشمند ایرانی بیانگر آن است که دانش فضایی در کشور از مرحله آموزش فراتر رفته و به مرحله خلق فناوری رسیده است.

عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد واحد پارس‌آباد با بیان اینکه این ماهواره‌ها می‌تواند در کاربردهای عملیاتی نظیر پایش کشاورزی، مدیریت بحران، حفاظت از محیط‌زیست و توسعه تحقیقات علمی نقش مؤثری ایفا کنند، افزود: تسلط نیروهای داخلی بر سامانه‌های پیچیده‌ای همچون کنترل، مخابرات، سنجش از دور و نرم‌افزارهای فضایی، نشانه بومی‌سازی واقعی دانش روز است و این دستاورد ثابت می‌کند که ایران صرفاً مصرف‌کننده فناوری نیست، بلکه توان تولید و توسعه مستقل آن را دارد و همچنین کار تیمی متخصصان داخلی در شرایط تحریم، قدرت حل مسئله و نوآوری بومی را به‌خوبی آشکار کرده و نتیجه سرمایه‌گذاری بلندمدت در آموزش و پژوهش داخلی است.

وی تأکید کرد: این موفقیت، اعتمادبه‌نفس علمی نسل جوان را تقویت کرده و انگیزه ماندگاری نخبگان در کشور را افزایش می‌دهد. اتکا به نیروهای جوان داخلی، نماد خودباوری ملی و اعتماد به توان علمی بومی است و نشان می‌دهد محدودیت‌ها و فشارهای خارجی مانع رشد علمی کشور نشده‌اند.

محمدزاده با اشاره به آثار راهبردی این پرتاب خاطرنشان کرد: توسعه فناوری فضایی، زیرساخت گسترش سایر علوم پیشرفته و صنایع دانش‌بنیان را فراهم می‌کند و موجب رشد صنایع مرتبط با مخابرات، الکترونیک، مواد پیشرفته و نرم‌افزارهای پیچیده می‌شود؛ انتقال تجربه این پروژه‌ها به دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی، به تقویت زیرساخت‌های علمی و آموزشی کشور می‌انجامد و هم‌افزایی میان نهادهای علمی، صنعتی و اجرایی را افزایش می‌دهد.

وی در ادامه به بازتاب رسانه‌های بین‌المللی اشاره کرد و گفت: واکنش رسانه‌های جهانی به پرتاب هم‌زمان سه ماهواره ایران، ترکیبی از تحلیل‌های فنی، سیاسی و امنیتی بوده است. برخی رسانه‌ها بر جنبه‌های علمی و توسعه‌ای این رویداد تمرکز کرده و آن را گامی تازه در برنامه فضایی ایران، به‌ویژه در حوزه سنجش زمین و کاربردهای محیط‌زیستی و کشاورزی دانسته‌اند.

این محقق حوزه فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی افزود: در مقابل، برخی رسانه‌های غربی این موفقیت را در چارچوب نگرانی‌های امنیتی و همکاری‌های فضایی ایران و روسیه تحلیل کرده‌اند و ارتباط بالقوه فناوری‌های فضایی با توانمندی‌های موشکی را برجسته ساخته‌اند. با این حال، بازتاب مثبت در برخی نشریات اروپایی، از جمله تمجید از دریافت سیگنال‌های سالم ماهواره‌ها، نشان‌دهنده توجه جامعه رسانه‌ای جهان به دستاوردهای فنی متخصصان ایرانی است.

وی تصریح کرد: در مجموع، این پرتاب هم‌زمان سه ماهواره تصویری دوگانه اما معنادار از جایگاه جمهوری اسلامی ایران در معادلات علمی و فضایی جهان ترسیم می‌کند؛ تصویری که از یک‌سو بیانگر پیشرفت فناورانه و توان علمی کشور است و از سوی دیگر نشان می‌دهد ایران به‌عنوان بازیگری اثرگذار در عرصه فضایی، به‌طور جدی در کانون توجه تحلیل‌های ژئوپلیتیکی قرار گرفته است.

محمدزاده با اشاره به ماهواره‌های پایا، ظفر۲ و کوثر اظهار داشت: این ماهواره‌ها با اهدافی همچون سنجش زمین، مدیریت منابع آب و محیط‌زیست و توسعه خدمات اینترنت اشیا طراحی شده‌اند و در فرآیند طراحی و ساخت آن‌ها از فناوری‌های بومی و دانش داخلی بهره گرفته شده است و این مأموریت در تاریخ ۲۸ دسامبر ۲۰۲۵، برابر با هفتم دی‌ماه ۱۴۰۴، با استفاده از پرتابگر روسی از پایگاه فضایی «وستوتنی» انجام شد که هفتمین تجربه همکاری فضایی ایران و روسیه در قرار دادن ماهواره‌ها در مدار به شمار می‌رود.

وی یادآورشد: پرتاب هم‌زمان این سه ماهواره گامی مهم در توسعه بخش فضایی کشور و نمادی از رشد بازیگران مختلف در صنعت فضایی ایران است؛ این موفقیت نشان می‌دهد جمهوری اسلامی ایران در زمره کشورهایی قرار دارد که از فناوری کامل ساخت و بهره‌برداری از ماهواره‌ها برخوردارند، هرچند برای دستیابی کامل به پرتاب‌های مستقل در مدارهای بالاتر، همچنان به توسعه بیشتر فناوری ماهواره‌برها نیاز است.

این استاد دانشگاه با اشاره به سوابق پیشین برنامه فضایی کشور تصریح کرد: ایران پیش از این نیز موفق به پرتاب هم‌زمان چند ماهواره، از جمله در سال ۲۰۲۴ با موشک سیمرغ شده بود که بیانگر تلاش‌های مستمر داخلی برای توسعه فناوری فضایی و کاهش وابستگی در این حوزه راهبردی است.