به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «سبلان ما»، قیام پانزدهم خرداد در تاریخ معاصر ایران تنها یک حادثه سیاسی نبود؛ بلکه جلوه‌ای از بیداری یک ملت و پیوند عمیق ایمان دینی با حرکت اجتماعی مردم به شمار می‌آید. این قیام، یادآور اتحاد و همبستگی مردمی است که با انگیزه‌ای الهی در برابر ظلم و استبداد ایستادند. در آن روزها، احساسات مذهبی و باورهای عمیق اسلامی مردم ایران به نیرویی تبدیل شد که آنان را به میدان مبارزه کشاند تا برای برچیدن بساط ستم و طاغوت به پا خیزند. 

قیام پانزدهم خرداد سال چگونه شکل گرفت؟

صبحگاه پانزدهم خرداد سال ۱۳۴۲ هنگامی که مأموران رژیم شاه به خانه امام خمینی یورش بردند و ایشان را پس از سخنان افشاگرانه‌اش علیه حکومت و حامیان خارجی آن دستگیر کردند، موجی از خشم و اعتراض در میان مردم شکل گرفت. در مدت کوتاهی خبر دستگیری امام در قم، تهران و دیگر شهرها پیچید و مردم در حمایت از رهبر دینی خود به خیابان‌ها آمدند. اعتراضات گسترده و خونینی که در پی آن رخ داد، نقطه عطفی در مسیر مبارزه ملت ایران با حکومت پهلوی شد و نشان داد که اراده مردم برای برپایی حکومتی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی جدی و استوار است.

 تداوم مبارزه با طاغوت از ۱۵ خرداد تاکنون   

اندیشمندان تاریخ معاصر معتقدند که پانزدهم خرداد تنها یک واقعه مقطعی نبود، بلکه آغاز مسیری طولانی از مبارزه با ظلم و استکبار به شمار می‌رفت. این حرکت، روحیه‌ای را در میان مردم ایجاد کرد که در سال‌های بعد نیز ادامه یافت و به بخشی از هویت سیاسی و اجتماعی جامعه تبدیل شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین یاسر باقری پژوهشگر تاریخ انقلاب و اسلام در گفتگویی درباره اهمیت این قیام  به خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «سبلان ما»، می‌گوید: پانزدهم خرداد نشان داد که مردم ایران مبارزه با طاغوت را نه صرفاً یک مسئله سیاسی، بلکه یک تکلیف دینی می‌دانند. همین نگاه بود که بعدها در دوران انقلاب و حتی پس از آن نیز در دفاع از کشور و آرمان‌ها ادامه پیدا کرد و اکنون نیز  ادامه آن را در اجتماعات شبانه می‌بینم. 

وی ادامه داد: به باور بسیاری از صاحب‌نظران، ریشه این مقاومت را باید در فرهنگ عاشورا جست‌وجو کرد؛ فرهنگی که ایستادگی در برابر ظلم و نپذیرفتن ذلت را به عنوان یک اصل معرفی می‌کند. همین روحیه بود که در رفتار و اندیشه امام خمینی نیز نمود داشت.

امام‌جمعه جعفرآباد با بیان اینکه در طول تاریخ همواره گروهی از مردم در مسیر حق ایستاده‌اند، گفت: امروز نیز ملت ایران نمونه‌ای از همین حق‌طلبی هستند و با حضور در صحنه‌های اجتماعی و فرهنگی، حمایت خود را از ارزش‌های دینی، امام و کشور نشان می‌دهند.

وی تأکید کرد: این رویکرد می‌تواند آینده‌ای روشن و سرشار از خیر و برکت برای ایران اسلامی و نسل‌های آینده رقم بزند.

باقری با اشاره به جایگاه عید غدیر اظهار کرد: در غدیر خم پیامبر اکرم(ص) با بالا بردن دست امیرالمؤمنین(ع)، ولایت و رهبری ایشان را به مسلمانان اعلام کرد؛ اما اگر جامعه با این انتخاب الهی همراهی نکند، مسیر تاریخ دچار انحراف می‌شود و نتیجه آن اختلاف‌ها و درگیری‌هایی است که امروز نیز در میان برخی جوامع اسلامی مشاهده می‌شود.

این پژوهشگر  و کارشناس مسائل دینی ادامه داد: ولایت امیرالمؤمنین(ع) در امتداد پیام توحید و کلمه «لا اله الا الله» به مردم ابلاغ شد، اما تحقق کامل این پیام نیازمند حفظ وحدت و همراهی امت با محور ولایت بود تا جامعه اسلامی بتواند به بهترین مصالح دست یابد.

وی گفت: امام خمینی با تکیه بر فرهنگ و مکتب عاشورا مبارزه‌ای را آغاز کرد که محور اصلی آن عزت و استقلال بود. ایشان بارها تأکید می‌کردند که ملت مسلمان نباید زیر بار ظلم و سلطه برود. همین نگاه باعث شد که بسیاری از مردم، به‌ویژه نسل جوان، در کنار او قرار بگیرند و مبارزه را ادامه دهند.

استکبارستیزی امام خمینی (ره) امتداد قیام عاشورا 

آیت‌الله سید حسن عاملی، از استادان حوزه و دانشگاه و نماینده ولی‌فقیه در استان اردبیل، در مراسم ارتحال امام در جمع مردم اردبیل در این‌باره گفت:  آنچه امام خمینی (ره)را در میان مردم محبوب کرد، صراحت و شجاعت او در برابر قدرت‌های بزرگ بود.ایشان نشان دادند که یک رهبر دینی می‌تواند در برابر ظلم بایستد و از اصول خود عقب‌نشینی نکند.

وی ادامه داد: ساده‌زیستی، شجاعت و صلابت امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب جهانیان را شگفت‌زده کرد؛ ویژگی‌هایی که ریشه در ایمان عمیق آنان به وعده‌های الهی داشت و سبب شد در برابر تهدیدها هرگز دچار هراس نشوند.

وی افزود: امام امت و رهبر شهید انقلاب، روح عزت و اقتدار را به ملت ایران بازگرداندند؛ موضوعی که اگر با برخی مقاطع تاریخی مقایسه شود، تفاوت رویکردها آشکار می‌شود.

نماینده ولی‌فقیه در استان اردبیل ادامه داد: امروز در سایه هدایت‌های امام راحل و تداوم همان مسیر، توان دفاعی جمهوری اسلامی به سطحی از بازدارندگی رسیده که قدرت‌های مدعی را وادار به عقب‌نشینی کرده و جایگاه ایران را در عرصه بین‌المللی تثبیت کرده است.

وی با اشاره به رفتار برخی چهره‌های سیاسی جهان از جمله ترامپ و نتانیاهو تصریح کرد: کسانی که تصمیم‌های خود را بر پایه تمایلات شخصی و منافع قدرت اتخاذ می‌کنند، صلاحیت سرپرستی ملت‌ها را ندارند؛ همان‌گونه که خداوند به حضرت موسی(ع) فرمود به فرعون بگوید تو حق تولیت و مالکیت بر انسان‌ها نداری.

امام‌جمعه اردبیل افزود: افرادی مانند ترامپ، نتانیاهو و صدام بر مدار هوس حرکت می‌کنند و حرکت بر مدار هوا و هوس سرانجامی جز سقوط ندارد.

وی با گرامیداشت عید سعید غدیر خم اظهار کرد: غدیر نه‌تنها یک مسئله شرعی بلکه کاملاً عقلانی است و تعیین مسیر هدایت جامعه نباید به دست قدرت‌های سلطه‌گر سپرده شود.

عضو مجلس خبرگان رهبری در پایان خاطرنشان کرد: هر مؤمن باید برای ارتقای ایمان خود تلاش کند، زیرا رشد ایمان امری درونی است و هیچ پیامبری میزان ایمان افراد را تعیین نمی‌کند.

۱۵ خرداد؛ نماد مقاومت و هویت ملی

برای بسیاری از مردم، پانزدهم خرداد تنها یک یادبود تاریخی نیست؛ بلکه نمادی از مقاومت و هویت ملی است.

حسین احمدی، یکی از شهروندان اردبیل، در گفتگویی با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «سبلان ما»، می‌گوید: وقتی درباره آن روزها می‌خوانیم یا از نسل قدیم می‌شنویم، می‌فهمیم که مردم برای باورهایشان چه هزینه‌هایی داده‌اند. همین خاطره‌ها باعث می‌شود احساس کنیم مسئولیت داریم راه آن‌ها را ادامه دهیم.

لیلا کریمی، یک فرهنگی اردبیلی نیز معتقد است: مردم ایران همیشه در سخت‌ترین شرایط کنار هم بوده‌اند. همان روحیه‌ای که در پانزدهم خرداد شکل گرفت، بعدها در زمان‌های مختلف از جمله در دوران جنگ هم دیده شد.

 نسل جدید ایران پرچمدار مبارزه با استبداد  

نسل جوان انقلاب اسلامی ایران نیز همچون بسیاری از تحلیلگران معتقدند که روحیه‌ای که در پانزدهم خرداد شکل گرفت، بعدها در دفاع از کشور نیز ادامه پیدا کرد. در سال‌هایی که ایران با جنگ و تهدیدهای مختلف روبه‌رو شد، همان فرهنگ ایثار و مقاومت در میان مردم دیده شد؛ فرهنگی که ریشه در باورهای دینی و الگوی عاشورا داشت.

پارسا محمدی ۱۵ ساله در گفتگو با خبرنگار سبلان ما  ادامه داد:  پیوند میان تاریخ، مذهب و مبارزه اجتماعی باعث شده است که قیام پانزدهم خرداد همچنان در حافظه تاریخی جامعه ایران زنده بماند و امروز نیز مردم ایران در مقابل زورگویان و سلطه گران بایستند و هرگز تسلیم نشوند. 

وی تأکید کرد: نسل جدید انقلاب نیز ادامه دهنده قیام‌کنندگان ۱۵ خرداد است و نود و چند روز حضور در  حماسه میدان  خود گواه این مطلب است.

این نسل نودی  معتقد است : امروز می‌بینم مکتب عاشورایی و مکتب خمینی در زندگی تک‌تک جوانان این مرزو بوم جاری است و همگی متحد و متفق  در برابر زورگویی سلطه‌گران  و استبداد ایستاده‌ایم و بلند بلند فریاده می زنیم که تا انقلاب مهدی نهضت ادامه دارد و تا ابد پرچم امام حسین بالاست.

قیام ۱۵ خرداد زنده است

قیام پانزدهم خرداد را می‌توان نقطه آغاز حرکتی دانست که در آن مردم ایران با تکیه بر ایمان و اراده جمعی در برابر استبداد ایستادند. این حرکت نه تنها مسیر تاریخ معاصر ایران را تغییر داد، بلکه الگویی از مقاومت و ایستادگی بر پایه فرهنگ عاشورا ارائه کرد.