گزارش سبلانما از ذخیره شکننده ۲۰۲ میلیون مترمکعبی آب پشت سدها؛
سدهای اردبیل چقدر آب دارند؟
خالی ماندن ۶۵ درصدی ظرفیت مخازن سدهای اردبیل در کنار مصرف ۵۰ درصد فراتر از الگوی مجاز، پایداری منابع آب شرب مرکز این استان را در وضعیتی شکننده قرار داده و زنگ هشدار مدیریت جامع منابع را به صدا درآورد.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «
سبلان ما»، کاهش بارندگیها نسبت به دورههای بلندمدت و تغییرات اقلیمی، دشت اردبیل را با افت محسوس ذخایر سطحی و زیرزمینی روبهرو کرده است؛ چالشی که استان را در میان استانهای شمالغرب کشور (آذربایجانشرقی، آذربایجانغربی و زنجان) در رتبه چهارم بارندگی قرار داده است. تاکنون ۱۰ سد مخزنی بزرگ و ۴۲ سد مخزنی کوچک با مجموع گنجایش ۵۷۵ تا ۵۸۳ میلیون مترمکعب برای مهار آبهای سطحی در استان احداث شده، اما بخش عمده این ظرفیتها بلااستفاده مانده است.
داور بستام، مدیر حفاظت و بهرهبرداری از منابع آب شرکت آب منطقهای اردبیل در این زمینه اظهار کرد: از حجم مخازن سدهای استان، در حال حاضر تنها ۲۰۲ میلیون مترمکعب آب پشت سدها ذخیره شده و عملاً نزدیک به ۶۵ درصد از گنجایش این سدها خالی است.
وی با اشاره به آمار بارشها افزود: میانگین بارندگی سالانه استان به ۳۰۲ میلیمتر رسیده که نشاندهنده روندی کاهشی نسبت به بلندمدت است؛ با وجود این محدودیت شدید منابع، سرانه مصرف در استان نزدیک به ۵۰ درصد بالاتر از میانگین کشور برآورد میشود.
آخرین وضعیت سدهای یامچی، سبلان، ارس و خداآفرین
در همین راستا، حمید فضایلی، معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای اردبیل با تشریح جزئیات ورودی و ذخایر سدها گفت: در سال آبی جاری ۲۹۰ میلیون مترمکعب آب وارد سدهای استان شده که نسبت به سال گذشته ۱۶ درصد افزایش داشته و مجموع ذخیره فعلی (۲۰۲ میلیون مترمکعب) نیز رشد ۶ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال قبل نشان میدهد، اما با توجه به قرار گرفتن در ماه پایانی تابستان و افزایش تقاضا، خطر کمآبی همچنان جدی است.
وی با تفکیک وضعیت سدهای اصلی استان اردبیل تصریح کرد: سد یامچی بهعنوان تنها منبع تأمین آب مرکز استان بین ۲۹ تا ۳۰ میلیون مترمکعب ذخیره دارد که این حجم پاسخگوی نیاز بلندمدت نیست. همچنین در سد سبلان مشگینشهر ۲۰ میلیون مترمکعب آب ذخیره شده که تغییر چشمگیری نسبت به پارسال ندارد. در شمال استان نیز ذخایر سدهای مرزی ارس و خداآفرین به ترتیب ۹ و ۶۰ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته است.
فضایلی با تأکید بر لزوم صیانت از سفرههای آب زیرزمینی خاطرنشان کرد: تغییرات اقلیمی و مصرف بیرویه، استان را با کمبود منابع مواجه کرده و اجرای طرحهای تعادلبخشی و جلوگیری از برداشتهای غیرمجاز از چاههای دشت اردبیل با جدیت در دست اقدام است.
سبقت نگرانکننده تقاضا از توان تولید آب شرب در اردبیل
در امتداد این هشدارها، اصغر محسنی، معاون بهرهبرداری شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل، با استناد به سرانههای مصوب کشوری گفت: الگوی استاندارد مصرف شبانهروزی برای هر فرد ۱۷۵ لیتر است؛ بنابراین برای جمعیت یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفری استان باید سالانه ۸۰ تا ۸۲ میلیون مترمکعب آب مصرف شود، در حالی که این رقم در سال ۱۴۰۴ به حدود ۱۲۰ میلیون مترمکعب رسید.
وی با تشریح ناترازی تولید و مصرف در شهر اردبیل افزود: در برهههای اوج، میزان تقاضای مصرف آب در اردبیل به ۲ هزار و ۸۰۰ لیتر بر ثانیه رسید، در شرایطی که توان تولید شبکه بین ۱۷۰۰ تا ۱۷۵۰ لیتر بر ثانیه است؛ یعنی تقاضا به مرز دو برابر توان تولید رسید. این آمارها در شرایطی است که طبق اطلاعات رسمی در حال حاضر نیز مصرف لحظهای ۲۵۰۰ لیتر بر ثانیه است و این کسری سنگین ناچاراً با آبگیری شبانه مخازن مدیریت میشود.
ضرورت همراهی افکار عمومی و تغییر رفتار مصرفی
در کنار تدابیر فنی دستگاههای اجرایی، همراهی مردم نقشی تعیینکننده در عبور از بحران دارد. یکی از معلمان آموزش و پرورش اردبیل در این باره میگوید: در محیط مدارس به دانشآموزان آموزش میدهیم که هنگام مسواک زدن و شستوشو شیر آب را باز نگذارند تا این فرهنگ به خانوادهها منتقل شود.
همچنین یک کشاورز اردبیلی با اشاره به ضرورت صیانت از آب تأکید کرد: «ما روستاییان ارزش قطرههای آب را درک میکنیم؛ شستن خودرو، معابر یا قالی با آب تصفیهشده شرب توجیه ندارد و باید از راههای جایگزین مانند کارواشها استفاده کرد تا آب شرب هدر نرود.
اگرچه بارندگیهای اخیر اندکی وضعیت ورودی سدها را بهبود بخشیده، اما جبران خشکسالیهای متوالی گذشته، در گرو پیادهسازی راهکارهای علمی بلندمدت و نهادینهشدن انضباط مصرفی در میان تمامی شهروندان استان است.
انتهای خبر/ ش
دیدگاهها