یادداشت؛

تولد «پوپولیسم انتخاباتی» در آمریکا

پوپولیسم انتخاباتی شاید با ۵۰۰۰ دلار آغاز شود، اما هزینه واقعی آن می‌تواند بسیار بیشتر از این رقم باشد.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «سبلان ما»،  محمدرضا کفاش جمشید عضو شورای علمی اندیشکده حکمرانی و قانون گذاری اردبیل در یادداشتی نوشت: در دموکراسی، انتخابات باید عرصه رقابت بر سر برنامه، کارآمدی و آینده جامعه باشد؛ اما وقتی یک سیاستمدار وعده پرداخت مستقیم پول به شهروندان را به پیروزی حزب خود در انتخابات گره می‌زند، ماهیت رقابت سیاسی تغییر می‌کند. 

وعده اخیر دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا برای پرداخت ۵۰۰۰ دلار به هر بزرگسال آمریکایی در صورت پیروزی جمهوری‌خواهان در انتخابات میان دوره ای را می‌توان نمونه‌ای قابل تأمل از آنچه «پولیسم انتخاباتی» می‌نامیم دانست؛ یعنی تبدیل منفعت مالی فوری به ابزار جلب حمایت سیاسی.

پرداخت نقدی دولت، فی‌نفسه نه فساد است و نه پوپولیسم. دولت‌ها در چارچوب سیاست‌های رفاهی می‌توانند برای حمایت از اقشار مختلف به شهروندان کمک مالی کنند. تفاوت زمانی ایجاد می‌شود که وعده مالی مستقیماً در متن رقابت انتخاباتی و در ارتباط با پیروزی یک حزب مطرح شود.
در اینجا رأی‌دهنده ممکن است به‌جای ارزیابی برنامه اقتصادی، سیاست خارجی و عملکرد دولت، با یک پرسش ساده مواجه شود: «اگر این حزب پیروز شود، من چه مقدار پول دریافت می‌کنم؟

پیامدهای خطرناک؛ نخستین پیامد، تضعیف عقلانیت انتخاباتی است. وعده‌های نقدی بزرگ می‌توانند منافع کوتاه‌مدت را بر ارزیابی پیامدهای بلندمدت سیاست‌ها غالب کنند.

دوم، این رویکرد می‌تواند به رقابت احزاب بر سر وعده‌های مالی بزرگ‌تر منجر شود؛ حزبی ۵۰۰۰ دلار وعده می‌دهد و رقیب ناچار می‌شود رقم بالاتری پیشنهاد کند. در چنین شرایطی انتخابات به تدریج از رقابت برنامه‌ها به رقابت بر سر «قیمت حمایت سیاسی» تبدیل می‌شود.

سوم، تأمین چنین پرداخت‌هایی می‌تواند فشار سنگینی بر بودجه عمومی وارد کند. برآورد هزینه پرداخت ۵۰۰۰ دلار به حدود ۲۷۰ میلیون بزرگسال آمریکایی، حدود ۱/۳۵ تریلیون دلار است؛ رقمی که پرسش‌های جدی درباره منبع تأمین مالی، کسری بودجه و افزایش بدهی ایجاد می‌کند.
چهارم، تزریق گسترده منابع مالی بدون افزایش متناسب تولید می‌تواند فشار تورمی ایجاد کند و بخشی از منفعت اسمی پرداخت را از طریق افزایش قیمت‌ها از بین ببرد.

از جنبه حقوقی تعبیر رشوه شاید چندان قابل دفاع نباشد، اما از منظر اخلاق سیاسی و نظریه های دموکراسی، موضوع جدی‌تر است: منابع و سیاست عمومی نباید به ابزاری برای ایجاد وابستگی سیاسی یا کسب قدرت تبدیل شوند.

از این منظر، اصطلاح «پوپولیسم انتخاباتی» توصیف دقیق‌تری است؛ یعنی تلاش برای تبدیل نارضایتی اقتصادی و نیاز مالی مردم به سرمایه سیاسی.

جمع‌بندی: مسئله اصلی فقط ۵۰۰۰ دلار نیست؛ مسئله، الگویی است که در آن سیاستمدار به جای متقاعد کردن مردم با برنامه و کارنامه، بخشی از رقابت سیاسی را به وعده منفعت مالی مستقیم تبدیل می‌کند.

اگر این الگو گسترش یابد، خطر آن وجود دارد که شهروندان به‌تدریج از یک کنشگر آگاه سیاسی به دریافت‌کنندگان منفعت انتخاباتی تبدیل شوند و انتخابات از رقابت بر سر «بهترین آینده» به رقابت بر سر «بیشترین وعده مالی» تغییر ماهیت دهد.

پوپولیسم انتخاباتی شاید با ۵۰۰۰ دلار آغاز شود، اما هزینه واقعی آن می‌تواند بسیار بیشتر از این رقم باشد.

کاهش اعتماد عمومی، افزایش بدهی و تضعیف کیفیت دموکراسی، بخشی از هزینه های چنین وعده های انتخاباتی است که نظام انتخاباتی آمریکا را تهدید می کند.

انتهای خبر/ م